Deneyiminizi arttırmak için sitemizde çerezleri kullanıyoruz. Devam ederek Gizlilik ve Çerez Politikamızı kabul etmektesiniz. Detaylı bilgi için tıklayınız.TAMAM
Bekleyen Dargın Anılar, bende en çok Yadigâr’ın içindeki o eski kırgınlıkla kaldı. Annesi tarafından bile bir kumaş parçası gibi “teyellenip kenara atılmış” hissettirilmiş bir kadın o. Belki bu yüzden sevilmeyi hep uzaktan izlemiş, başkalarının mutluluğuna bakarak kendi eksikliğini büyütmüş.
Oyunu izlerken insan ister istemez şunu düşünüyor: Çocukken yeterince görülmeyen, yeterince sevilmeyen bir insan, yetişkinliğinde neye tutunur, kime bağlanır, neyi sevgi sanır?
Oyunda beni en çok etkileyen ayrıntılardan biri de Yadigâr’ın, müşterilerinin sipariş verdiği kıyafetlerin içine maniler yazmasıydı. Salona girerken izleyicilere de isme özel maniler hazırlanmış olması çok incelikli bir dokunuştu. Ben kendi manimi o kadar sevdim ki… Daha oyun başlamadan seyirciyle arada sıcak bir bağ kuruluyor.
Bir yandan da oyun, insanın üzerine yıllarca yapışan o değersizlik duygusuna bakıyor. Başkalarının üzerimize diktiği yetersiz ve eksik etiketleri söküp atmak kolay değil. Ama bazen insan, hayatın bir yerinde, meselenin tercih edilmek değil kendini tercih edebilmek olduğunu fark ediyor. Belki de gerçekten hayat biraz da kırkından sonra başlıyor.
Pınar Yıldırım, seyirciyle kurduğu ilişki, anlık geçişleri, mizahı ve kırılganlığı aynı anda taşıyabilmesiyle Yadigâr’ı çok canlı bir yere taşıyor. Sesiyle de salonu dolduruyor. Onu dinlemek de izlemek kadar keyifliydi. Bence yalnızca güçlü bir oyuncu değil, sahnede olmanın farklı katmanlarını taşıyan çok yönlü bir sanatçı.
Ahmet Sami Özbudak’ın, Talin Azak’ın öyküsünden hareketle yazıp yönettiği bu oyunda yine kendine özgü bir anlatı dili var. Onun metinlerinde sık rastlanan o özel imza burada da hissediliyor: kırılganlıkla mizahın, yara ile sıcaklığın yan yana durabildiği bir dünya kuruyor. Oyunun müzik seçimleri de bu dünyayı güzelce tamamlıyor; özellikle Zerrin Özer’in Her Şey Seninle Güzel şarkısı oyunun duygusuna çok yakışmış.
Benim için Bekleyen Dargın Anılar, insanın içindeki eski yaraya bakıp orada yalnızca hüzün değil, gülümseme de bırakabilen oyunlardan biri oldu.
Bazı oyunlar bittiğinde “iyi işti” dersin ve geçersin.
Bazılarıysa bitince sende kalır—evine kadar gelir, ertesi gün konuşurken dilinin ucuna yeniden takılır, birkaç sahnesi birdenbire aklına düşer. Kum Feneri bende tam olarak böyle kaldı. Çünkü izlerken sadece bir hikâyeyi takip etmedim; kendi çocukluğumun içine girdim.
Ben çok şanslı bir çocukluk yaşadım. Yaz tatilleri sokaklarda geçen, keşfedilmemiş tepelerde uzayan, yıllardır kimsenin girmediği evlerin “perili ev”e dönüştüğü, bisikletle kumsala inilen, gecenin karanlığında ağaçların arasında bile oyunu sürdürmenin mümkün olduğu bir çocukluk… Kum Feneri bana o zamanı hatırlatmadı sadece; bedensel bir hafızayı çalıştırdı. Bir an, “ben de onlarla oynuyorum” hissine kapıldım. Bir seyirci olmaktan çıkıp, oyunun kurulduğu çemberin içine davet edilmiş gibi.
Boş Sahne’nin işlerinde çok sevdiğim bir şey var: karakterli bir dilleri var. El yazıları tanınır. Kum Feneri de bunun çok iyi bir örneği. Yazan ve yöneten sevgili Sali (Semih Ali Aksoy), dramaturg Ceren Özcan; oyuncular Elif Çetin, Gamze Karaca, İrem Alpaslan, Kaan Uğur… Geniş bir ekibin ortak ritim tutturduğu hissediliyor. Müzik, ışık, kostüm, maske… Hepsi “gösteriş” için değil, hikâyenin içinden konuşmak için orada.
Oyunda üç arkadaş var: Gogo, Pano ve Viki. Kendilerine “Raptor çetesi” diyorlar—çocuk aklının o ciddi ciddiye oyun kuran hâli, daha ilk anda kalbine dokunuyor. Bir de sahnede bedenini hiç görmediğimiz, yalnızca sesine yaklaştığımız bir karakter var: Sakis. Uzakta kalan, başka bir şehre göçmüş, varlığıyla yokluğu aynı anda hissettiren bir “eksik parça” gibi… Bu tercih oyunun duygusunu güçlendiriyor: bazı insanlar hayatımızda bazen tam olarak “görünmez” olur ama sesleri hâlâ içimizde dolaşır.
Ve oyuna yeni eklenen bir karakter: Mücü.
Burada durup ayrı bir cümle kurmak istiyorum: Elif Çetin’in Mücü performansı beni çarptı.
Sadece rol çıkarmak değil; sahnenin enerjisini taşıyan, ritmi yukarı çeken, küçük bir jestle bütün atmosferi değiştirebilen bir oyunculuk… Üstelik bu parıltı tek başına değil; ekip oyununda birbirlerini yükseltiyorlar. Boş Sahne işlerinde gördüğüm o kolektif dayanışma burada da çok güçlü.
Sahnenin en etkileyici çözümlerinden biri, deniz fenerini temsil eden demir konstrüksiyon. Son derece yalın bir yapı ama oyunun içinde durmadan dönüşüyor: bir gemi oluyor, bir kule oluyor, yerin altındaki bir mağaraya dönüşüyor. Bu kadar az “malzemeyle” bu kadar çok “dünya” kurmak büyük bir ustalık. Dekor gözünü yormuyor; tam tersine, boşluğu doğru kullandığı için hayal gücünü açıyor. Müzik ve ışık da bu hayal gücünü besleyip bizi oyunun içine alıyor.
Benim için oyunun kalbi şu anlarda attı: oyun kurdukları, neşeyle birbirlerini çağırdıkları, maceranın kapısını araladıkları anlarda.
Gözlerim doldu.
Çünkü o naifliği çok özlemişim. Büyüdükçe içimizdeki çocuk bazen geriye çekiliyor; gündelik hayatın ağırlığı onu sessizleştiriyor. Kum Feneri ise o çocuğun elini yeniden bulduruyor insana. “Bak,” diyor, “hâlâ buradasın. Hâlâ oynayabilirsin. Hâlâ merak edebilirsin.”
Bu oyundan çıkınca içimde kalan duygu “hüzün” değildi yalnızca. Daha çok, içten içe “hoş geldin hüzün” dediğim bir şeydi: tatlı, sıcak, şefkatli bir sızı. Kaybolan şeylere ağlamak değil; kendini yeniden hatırlamak.
Boş Sahne’nin üretkenliğini, çizgisinin oturuşunu, her oyunda gelişen o dili izlemek zaten çok kıymetli. Kum Feneri benim için bunun en güzel kanıtlarından biri oldu.
Bu yazıyı okuyan biri varsa: Kum Feneri’ni izleyin.
Sadece iyi bir oyun izlemiş olmayacaksınız—belki de uzun zamandır elini tutmadığınız birini, içinizdeki çocuğu, yeniden selamlayacaksınız.
“En Sevdiğinden Başla” Üzerine: Hayranlığın, Keşkelerin ve Arafta Kalmanın Hikâyesi
Sanırım bu, yazmakta en çok zorlandığım yazı olacak. Çünkü bahsedeceğim iki kişi, Hakan Emre Ünal ve Nezaket Erden… Uzun zamandır sahnedeki varlıklarına, oyunculuklarına, metinle kurdukları güçlü bağa hayran olduğum iki tiyatrocu. Onlar hakkında oyunculuklarına dair “keşke” diyebileceğim hiçbir yer yok – gerçekten yok. Nezaket Erden’in sahnedeki duruşu, kadınlığa ve anneliğe yönelik ahlaki dayatmalara karşı geliştirdiği oyuncu dili Sevgili Arsız Ölüm ve Tırnak İçinde Hizmetçiler kadar etkileyiciydi.
Ama bu kez oyundan öyle bir çıktım ki… Beğenmedim diyemem, ama beğendim de diyemiyorum. Sanki tam ortada, bir yerde kaldım. İçime sindiremediğim bir tat kaldı geriye. Arafta kalmış bir izleyici hissiyle yazıyorum bu satırları.
Sanırım oyuna dair beklentim fazlaydı. Belki de bunda onların sahne dışı dünyalarına duyduğum merakın payı büyük. Podcastlerini dinledim, röportajlarını okudum, sosyal medya hesaplarından uzaktan da olsa hikâyelerini takip ettim. O kadar çok şey öğrendim ki… Oyunda sahnelenen bazı hikâyelerin onların gerçek yaşamlarından alıntılar olduğunu fark etmek uzun sürmedi. Bu durum beni, bir izleyici olarak oyunun kurmacasına tam anlamıyla teslim olmaktan alıkoydu.
Açık konuşmak gerekirse, sahnede gerçeklikten uzaklaşmak; hayal gücünün ve teatral kurgunun alanında kalmak istedim. Zaten bir şekilde duymuş olduğum anekdotları, tanıdık hikâyeleri sahnede tekrar izlemek bende “peki neden bunu bir kez daha izliyoruz?” sorusunu doğurdu. Tiyatroda kurmaca izlemek isterken, kişisel bir gerçekliğin yeniden anlatımına tanıklık etmek biraz hayal kırıklığı yarattı.
Tabii bu, tamamen kişisel bir mesele. Oyun yapısal olarak çok zekice kurgulanmış. Son zamanlarda izlediğim bazı oyunlarda da gördüğüm gibi seyirciyle kurulan doğrudan ilişki, anlatıdaki zaman sıçramaları, geriye dönüşler çok yerli yerindeydi. Tüm bu yapısal tercihler, sahne diline canlılık ve derinlik katmıştı. Ancak sanırım ben, onlardan biraz daha farklı, daha “sarsıcı” bir iş bekliyordum. Ezberleri daha radikal biçimde bozan, tanıdık olandan biraz daha uzak bir anlatı.
Oyun bittiğinde aklımdan geçen ilk düşünce şuydu: Keşke onları bu kadar yakından tanımasaydım. Keşke biraz daha gizemli kalabilselerdi. Sanırım hayran olunan sanatçılar bir ölçüde ulaşılmaz olmalı. Merak ettiklerimiz olmalı, ama hepsini öğrenmemeliyiz. O bilinmezlik, o mesafe sanatı büyülü kılıyor. Oyuncular zaten sahnede bedenlerini, ruhlarını ortaya koyuyorlar; belki de özel hayatlarından parçaları biraz daha kendilerine saklamalılar. Ya da en azından o parçaları oyunun merkezine bu kadar doğrudan yerleştirmemeliler.
Çünkü o zaman sahnede izlediğimiz hikâye, bizde evrensel bir duygu yaratmak yerine “başkasının yaşadığı şey” olarak kalabiliyor. Empati kurmakta zorlanıyoruz; tanıdık olan, mesafeyi azaltıyor ve kurmacanın büyüsünü kırıyor. Belki de bu yüzden bazı sanatçılar kendi hikâyelerini değil, başkalarının hayalini anlatır. Çünkü o mesafe, izleyicinin kendi hayalini devreye sokmasına alan açar.
“En Sevdiğinden Başla” profesyonelce hazırlanmış, seyircisini ciddiye alan güçlü bir prodüksiyon.
Oyunculuklar çok iyi. Yönetmenlik, sahne dili, teknik ekip; her şey ustalıkla kurgulanmış. Mutlaka görülmeli. Ama bu yazı, biraz da sahnedekine değil, sahne dışındaki karşılaşmalara dair. Biraz kendime, biraz onlara, biraz da bu zamanın tiyatrosuna sorulmuş samimi sorular…
Not: Bu yazı bir eleştiri değil. Sadece oyun izlemeyi tutkuyla seven bir seyircinin kişisel notlarıdır.
Bekleyen Dargın Anılar / 2383yapım