Deneyiminizi arttırmak için sitemizde çerezleri kullanıyoruz. Devam ederek Gizlilik ve Çerez Politikamızı kabul etmektesiniz. Detaylı bilgi için tıklayınız.TAMAM
Kenara itilmiş bir kadının toplumda tutunabilmesi ve birey olarak durabilmek için epey çaba sarf etmesiyle geçirdiği bir sürece şahitlik ediyoruz. Aslında karakter ilk andan itibaren çevresindekiler tarafından zorbalığa maruz kalsa da, esasında yaşadığı zorbalığın sebebini artık hayatından çıkmış sevdiği adam olarak görebiliriz. Beraberinde sınıf zorbalığı da cabası. Bunun topluma yansımasını günümüzde de gayet net görüyoruz. O yüzden konuyu İrlanda’da yaşanmış bir hikaye olarak ele almak doğru olmaz, genel olarak diri bir metin gördüğümü söylemeliyim.
Odağımızın çok kısa olduğu şu günlerde oyunların süresi de bizi korkutuyor. Tek perde ve 110 dakika olması oyun öncesi tatlı bir endişe yaratsa da, sonrasında bu endişenin yersiz olduğunu gördüm. Zira oyunun akışı çok güzeldi, sıkıldığım an olmadı. Oyunun en çok övülmeyi hak eden kısmı dramaturjisi ve rejisi olabilir. Çünkü uzun olması tezat bir biçimde seyirciyi yormuyor. Biçimsel olarak bu kadar uzun ve üstelik yabancı bir metni, eğreti durmadan sahneye koymak çalışma ile beraber özen ister. Günümüz oyunları maalesef oyunculara sırtını dayayıp zaten biz tiyatro yapıyoruz, kötüsü de iyidir emek harcıyoruz kafasıyla kuruluyor, işte bu yüzden sıkıcı oyunlar seyrediyoruz. Kediler Bataklığı’nda iyi oyuncuların arkasına saklanmamış, üstüne metni güzel kullanmış. Bununla beraber her ne kadar kağıt üstünde başrolü olsa da, ansambl bir oyun olduğu söyleceğim. Az sayıda sahnesi olan oyuncu dahi oyun için çaba harcıyor, kendimi göstereyim derdi olmamış. Genel itibarıyla yeterli duran ve modern yaklaşımı olan bu oyunu görmek size güzel bir akşamı geride bıraktıracak.
Oyun 1920 yılında doğan Portekizli şarkıcı Amalia’nın iniş ve çıkışlarla dolu hikayesini gösteriyor. Fado Kraliçesi olarak anılmasına kadar uzanan ve şöhreti ülke sınırlarını aşan Amalia küçük yaşta annesinin hediyelik eşya tezgahında söylemeye başladığı şarkıları ile kendini göstermiş, o daha küçük yaşlardan kalan dertleri ve kederli günleri ile sonraki yıllarda profesyonel hayata adım atmıştır. Lizbon’da başlayan hikayesi sonraki yıllarda Amerika’ya kadar uzanır, bununla beraber hiç aklından geçmese de şarkıları ona politik bir kimlik kazandırır, artık bundan kaçamaz duruma gelmiştir.
Dünya tarihi ve toplum için önemli bir yeri olan şarkılarıyla duygulara yön vermesi bir yana topluma dokunmuş Amalia ile tanışmak özeldi. Bunu sahneye taşıma fikrini değerli buluyorum. Zira böyle güçlü isimlerin şarkılarını dinleyip geçmek çoğu kez yapılandır.
Amalia karakterine hayat veren Bestem Yuvarlak sahnede hem karakter olarak kendi hikayesini anlatıyor, hem de fadolarını seslendiriyor. Harika sesiyle ondan dinlemek çok özeldi, bunu alaleda bir sesten dinlememek bu hikaye için önemlidir.
Burada değineceğim bir kısım var, oyunun akışı beni zorladı ve yordu. Bu açıdan daha dinamik ve oyunun içinde tutacak bir akış isterdim. Zaten anlatılan hayat hikayesi tek başına parlıyor, kronolojik zaman akışıyla gitmek bana daha konforlu hissettirirdi. Bununla beraber seyircilerin tamamının siyah kıyafetle gelmesi ve Amalia’nın arkasından karanfiller ve yakamıza taktığımız fotoğrafı eşliğinde yaratılan konsept var. Bu konsept sayesinde sıradanlıktan sıyrılıp farklı bir oyun seyrediyoruz, bunu değerli buluyorum. Fakat bu durum oyunun niteliğine negatif etki ediyor, seyirciyi oyundan uzaklaştırıyor. Bu konsept ön planda olduğu ve bu şekilde anlatması da keyifli geldiği için oyun içeriğinden bahsedilmesi olasılığı epey az oluyor. Konsepti eleştirmiyorum, aksine böyle yenilikler benim de görmek istediğim şeyler, lakin bu sebeple oyunun daha güçlü olmaya ihtiyacı var.
Üstelik oyun öncesi daha fazla şarkı dinleyeceğimizi düşünüyoruz, ama bu gerçek anlamda bir tiyatro eseri, müzik kısmı epey az. Buna dayanarak oyuncu metni daha güçlü hissettirmeli ve karaktere bürünmeli, bu haliyle bir anlatıcı olarak kalmaya yakın duruyor.
Modern tiyatronun “nitelikli” yeniliklerle beslenmeye ihtiyacı olduğu bugünlerde böyle bir oyun çıkaran Amalia ekibini kutluyorum. Verdiği his ve yarattığı dünya ile farklı bir gün geçirmenize vesile olacak oyun aynı zamanda kulaklarınızın pasını da silecek. Sıra dışı ve akılda kalacak bir akşam arzularsanız Amalia’nın bunu başaracağından şüpheniz olmasın.
Kediler Bataklığı'nda... / Nushu Tiyatro